ورود ثبت

ورود به حساب کاربری خود

نام كاربري *
رمز عبور *
من را به خاطر داشته باش

ساخت يك حساب كاربري

پر کردن فیلدهایی که با ستاره (*) نشانه گذاری شده مورد نیاز است.
نام *
نام كاربري *
رمز عبور *
تكرار رمز عبور *
ايميل *
تكرار ايميل *
كپچا *

شوکا، نام آشنای نسل ها

 http://raazebaghaa.ir/imagecenter/images/ewm1pgvx8fjezbb5h29w.jpgشوکا یکی از  حیوانات بومی منطقه حفاظت شده جهان نما و بالاجاده است و همه ما اسم آن را از زبان پدر ها و پدر بزرگ هایمان شنیده ایم. حتی نام این حیوان در ضرب المثل های محلی بالاجاده نیز به چشم می خورد.آنجایی که هر کسی سر حال است و مدام در جنب و جوش؛ به استعاره می گویند : "شوکا واری وُزدنه" یعنی مثل شوکا جست و خیز دارد. اما از آنجایی که اطلاعات علمی کمی درباره این حیوان داریم گشت کوچکی در وب سایت ها و کتابها می زنیم.

شوکا یکی از  حیوانات بومی منطقه حفاظت شده جهان نما و بالاجاده است و همه ما اسم آن را از زبان پدر ها و پدر بزرگ هایمان شنیدیم. حتی نام این حیوان در ضرب المثل های محلی بالاجاده نیز به چشم می خورد.آنجایی که هر کسی سر حال است و مدام در جنب و جوش؛ به استعاره می گویند : "شوکا واری وُزدنه" یعنی مثل شوکا جست و خیز دارد. اما از آنجایی که اطلاعات علمی کمی درباره این حیوان داریم گشت کوچکی در وب سایت ها و کتابها می زنیم.

http://raazebaghaa.ir/imagecenter/images/ewm1pgvx8fjezbb5h29w.jpg

 

شوکا (Capreolus capreolus) نوعی گوزن کوچک بومی اورآسیا به رنگ سربی یا سرخ است که بیشتر در مناطق سردسیر زندگی می‌کند.

شوکا با ۹۵ تا ۱۳۵ سانتی‌متر طول و ۶۵ تا ۷۵ سانتی متر ارتفاع در ناحیهٔ شانه و ۱۵ تا ۳۰ کیلوگرم وزن، گوزنی نسبتاً کوچک است. نرها شاخ دارند و ماده‌ها بدون شاخ‌اند. شاخ نرها در پاییز می‌افتد. غذای شوکا علف‌ها، برگ‌ها، جوانه‌ها، قارچ‌ها و میوه‌ها است و به‌ویژه به علف‌های لطیف و نورس و مرطوب علاقه دارند.

پلنگ، گرگ، شغال، گربه جنگلی و پرندگان شکاری مهمترین دشمنان طبیعی این حیوان است.

یکی از ویژگی های جالب رفتاری این حیوان ، حلقه شوکا یا Roe Ring است که در تصویر مشاهده می گردد . اغلب در فصل تابستان شوکاهای جوان و پیر که اعضای یک خانواده محسوب می شوند به دنبال هم در مسیری به شکل دایره یا عدد هشت انگلیسی ( 8) می دوند .

http://www.newspsychology.com/fa/psychology/na/photos/images/746roe_deer.jpg 

از اردیبهشت تا تیر ماه فصل زایمان شوکا است . مادر بلافاصله بعد از تولد نوزاد ، جفت را خورده و حدود یک ساعت نوزاد خود را می لیسد تا خشک شود . پس از آن نوزاد را به حال خود رها می کند اما در همان اطراف مراقب و گوش به زنگ است تا با شنیدن صدای نوزاد به سراغش رفته و به او شیر بدهد . نوزاد حدود سه تا چهار هفته به این طریق دور از مادر می ماند . مشاهدات نشان داده است که اغلب قریب به اتفاق شکارچیان طبیعی نظیر روباه ، سگ ، گربه وحشی ، پلنگ و گرگ در این دوره قادر نیستند به راحتی نوزاد را در میان بوته ها پیدا کنند زیرا رایحه شوکا ( roe scent ) در نوزادان پس از چهار هفته ایجاد می شود و بنابراین شکارچیانی که با استفاده از بوی طعمه ، جانوران را شکار میکنند قادر نیستند نوزاد کوچک جثه و ناتوان شوکا را که به تنهایی در میان پوشش گیاهی انبوه رها گردیده تشخیص داده و شکار نمایند .

علاوه بر گونه Capreolus capreolus دو زیر گونه C.c bedfordi در منچوری و C.c pygrgus در سیبری نیز وجود دارند . علاوه بر تفاوت هایی در شاخ ، در وزن بدن این گونه و زیر گونه ها نیز اختلافاتی مشاهده می شود .
شوکای سیبری بزرگترین وزن بدن و اندازه را داراست . ارتفاع بدن از سر شانه حدود 75 سانتی متر و طول بدن از نوک پوزه تا انتهای تنه حدود یک متر می باشد .

وزن بدن در جانور بالغ بین 18 تا 27 کیلوگرم و در نوزادان هنگام تولد 1 تا 1.5 کیلو گرم است . وزن نوزادان پس از 8 یا 9 ماه ممکن است به 15 کیلو گرم برسد ( رقم 10 کیلوگرم بیشتر ثبت شده است ) . معمولا تعداد  ماده ها در بالغین 2 تا 3 برابر تعداد نر ها است . شوکا ها چون دارای قلمرو ثابت ( حدود 400 هکتار ) هستند لذا جفت ها ، همسر های دایمی محسوب می شوند . با این تذکر که چون نر ها با ماده های مشابه برای چندین سال جفت گیری می نمایند لذا نر ها مونوگام نیستند .

بین شوکای نر جوان و مسن تفاوت هایی در زمان رویش شاخ وجود دارد که در تصویر زیر مشاهده می شود .

http://gilan.doe.ir/Portal/Picture/ShowPicture.aspx?ID=89b8bba1-498c-4c23-b25d-f85e73465a40 

این حیوان جمعیت بسیار خوبی در اروپا دارد و جمعیت آن در نیم قرن اخیر افزایش چشمگیری نیز یافته و تنها در اروپای مرکزی به ۱۵ میلیون رأس رسیده‌است. اما در خاورمیانه وضعیت نامناسبی دارد و در اسرائیل، فلسطین و لبنان منقرض شده‌است. البته طرحی برای احیای نسل آن در اسرائیل در حال اجرا است.

در ایران زیستگاه اصلی این حیوان کرانه‌های دریای خزر است. تعداد بسیار کمی هم در غرب و شمال غرب کشور مشاهده شده‌اند.

منابع :

1- مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست ، 1382
2- منطقه ی حفاظت شده ی جهان نما تدوین بهرام کیابی ، رمضانعلی قائمی ، 1379
3- ویکیپدیا - شوکا

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه

1- لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
2- نظراتی را که حاوی توهین یا خلاف قوانین اجتماعی و اخلاقیست، منتشر نخواهد شد.

* نكته: نظرات اعضاي سايت كه به حسابشان وارد شده باشند، بدون نياز به تاييد منتشر خواهد شد.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

لینکستان