ورود ثبت

ورود به حساب کاربری خود

نام كاربري *
رمز عبور *
من را به خاطر داشته باش

ساخت يك حساب كاربري

پر کردن فیلدهایی که با ستاره (*) نشانه گذاری شده مورد نیاز است.
نام *
نام كاربري *
رمز عبور *
تكرار رمز عبور *
ايميل *
تكرار ايميل *
كپچا *

بالاجاده شهر یا روستا؟! قسمت دوم

خوشبختانه مناطق روستايي در ايران از تنوع وسيع فرهنگي، آداب و رسوم و منابع طبيعي برخوردار هستند. از روستاهاي سرسبز دامنه هاي البرز گرفته تا روستاهاي گرم مناطق کويري کشور و نيز روستاهايي که در کوهستانهاي غربي و شمال غربي کشور قرار  گرفته اند همه پر از جاذبه هاي شناخته شده و ناشناخته اي هستند که مي توانند فرصت مغتنمي را براي رواج و گسترش (البته برنامه ريزي شده، سازمان يافته و با اهداف توسعه اي ) اين نوع از گردشگري به دست دهند

بررسي وضعيت گردشگري روستايي در ايران (قسمت دوم)

بالاجاده ، شهر یا روستا؟! 

 

در ايران

 

خوشبختانه مناطق روستايي در ايران از تنوع وسيع فرهنگي، آداب و رسوم و منابع طبيعي برخوردار هستند. از روستاهاي سرسبز دامنه هاي البرز گرفته تا روستاهاي گرم مناطق کويري کشور و نيز روستاهايي که در کوهستانهاي غربي و شمال غربي کشور قرار  گرفته اند همه پر از جاذبه هاي شناخته شده و ناشناخته اي هستند که مي توانند فرصت مغتنمي را براي رواج و گسترش (البته برنامه ريزي شده، سازمان يافته و با اهداف توسعه اي )اين نوع از گردشگري به دست دهند. دکتر ضيايي در اين باره گفت : بنابراين رواج توريسم روستايي با اهداف توسعه اي در اين مناطق نيازبه مطالعه  دقيقي دارد.

 

توسعه پايدار و گردشگري روستايي

 

مفهوم پايداري در صنعت توريسم ابعاد مختلفي دارد. رشد آگاهي هاي عمومي در زمينه حفاظت از منابع طبيعي در اين راستا مي تواند موثر واقع شود. پايداري اجتماعي به توانايي جامعه براي ارايه خدمات وانجام کارکردهاي توريسم بدون زايش هرگونه تضاد و ناهماهنگي در ساخت جامعه برمي گردد. پايداري فرهنگي به ثبات يا سازگاري چارچوب وشاخص هاي فرهنگي يک جامعه در مقابل فشار حاصل از آنچه که ناميده مي شود و به اثرات فرهنگي به جامانده از گردشگران مربوط مي شود. پايداري اقتصادي از يک سو به سودآوري عرضه خدمات از طرف جامعه محلي به گردشگران برمي گردد.چرا که عامل سود وحرفه اقتصاد خود نقش مهمي در مشارکت و رضايت مردم محلي در صنعت توريسم است. ويکي از عوامل مهم براي برآورد اين عامل توجه به توزيع عادلانه درآمد بين مشارکت کنندگان در صنعت توريسم مي باشد. ازطرف ديگر هزينه هاي پرداخت شده از طرف توريستها بايد از لحاظ اقتصادي به صرفه باشد و بتواند رضايت آنها را از طريق فراهم آوردن رفاه وجذابيت هاي لازم تامين کند. اهداف توسعه پايدار اقتصادي مي طلبد که توريسم روستايي از رشد پايداري برخوردار باشد. چيزي که در اين مقوله بايد مورد توجه قرار گيرد اين است که ظرفيتهاي توريستي محلي اعم از جاذبه هاي فرهنگي يا طبيعي و ميراث فرهنگي وغيره به عنوان اساس و موتور رشد صنعت توريسم  به حساب مي آيد و واضح است که تداوم رشد اقتصادي صنعت توريسم و به تبع آن تحريک رشد اقتصادي محلي يا ملي در گرو بهره برداري پايدار از ظرفيتهاي توريستي موجود از طريق حفاظت وتوسعه توامان است. به عبارت ديگر در توريسم پايدار حفاظت و توسعه پايدار منابع محيطي هم هدف و هم وسيله به شمار مي رود. گسترش گردشگري روستايي مي تواند فعاليت هاي اقتصادي ومشاغل متنوعي را در مناطق روستايي بوجود آورد .اين فرصتهاي شغلي که بيشتر خدماتي هستند ممکن است بطور مستقيم يا غير مستقيم بوجود آيند مانند حمل ونقل, هتلداري, خدمات مشاوره اي و راهنمايي, سازماندهي بازاريابي توليدات صنايع دستي و روستايي و... . اين کارکرد گردشگري مي تواند به حل معضل بيکاري، کاهش نرخ مهاجرت جمعيت روستايي به کلان شهرها و کنترل گسترش حاشيه نشيني بيانجامد. وبه انتقال آرام نيروي بيکار پنهان وآشکار از بخش کشاورزي به سمت بخش هاي خدماتي و فرصت هاي شغلي جديد با تاکيد بر خوداشتغالي کمک بزرگي کند. بطور کلي مي توان گفت فعاليتهاي توريسم روستايي جامعه محور هستند و بر ظرفيت جوامع روستايي تاکيد بسياري مي ورزند. البته همه اين نکات به صورت تئوريک مطرح مي شوند و در جوامع کمتر توسعه يافته به خصوص جامعه ايران, معمولا فاصله زيادي تا عمل دارند.

آنچنان که مشاهده شد در تمامي اين مباحث بر لزوم پيشرفت جامعه در جريان گردشگري روستايي و کشاورزي تاکيد شد. اما در عمل گردشگري از اين نوع و يا انواع مشابه آن مثل کوير نوردي که به تازگي در کشور رواج يافته است, تاثيري بر زندگي مردم کوير نشين ندارد.

دکتر ضيايي مي گويد: در بيشتر تورهاي کوير نوردی (گردشگری در بيابان) وسيله نقليه, مواد غذايي, تور گردان, راهنما و ....ازمبدا گرفته مي شود. ممکن است در ضمن سفر ,از يک روستاي کويري هم ديدن شود . اما عملا هيچ کمکي به جامعه محلي نشده چرا که حتي راهنما هم , محلي نبوده وهيچ مواد غذايي از آن روستا خريداري و تهيه نشده است. بنابراين در واقع هيچ کار اقتصادي ويا اشتغال زايي در جامعه محلي صورت نگرفته است. البته اين نقصان فقط مربوط به تورهاي گردشگري نيست مراکز توريست پذيرهم بايد با توجه به جاذبه هاي اصيل منطقه خود (ونه شهري کردن روستايشان به بهانه خدمات دهي به گردشگران) در اين فرايند مشارکت فعال داشته باشند وسپس نقش هاي ديگري را هم در اين زمينه عهده دار شوند. به عبارت ديگر اگر مناطق روستايي بتوانند با بالفعل کردن ظرفيت هاي خود تعداد قابل قبولي گردشگر جذب کنند قادر خواهند بود ارز قابل ملاحظه اي بدست آورند و آنرا براي سرمايه گذاري و تحريک رشد ساير کارکردهاي توليدي وخدماتي در مناطق خويش از جمله کشاورزي بکار بگيرند. رونق گردشگري مي تواند موجب رونق اقتصاد محلي به خصوص در مناطقي که با مشکل بيکاري و ناکافي بودن فرصتهاي شغلي مواجه هستند شود.

 

اثرات منفي

 

همواره از گردشگري جنبه هاي مثبتي نمايانده شده است. در حالي که اين صنعت علاوه بر تمامي وجوه مثبتي که مي تواند داشته باشد، در صورت نبود برنامه ريزي دقيق با اهداف توسعه اي ، مي تواند تاثيرات منفي زيادي بر جاي گذارد. دکتر ضيايي در اين باره مي گويد: «اين که گردشگری، در چه محيطي وبا چه شرايطي انجام شود مي تواند کارکردهايي مثبت يا منفي داشته باشد.براي مثال بيشتر محيط هاي طبيعي وروستايي، سيستم جمع آوري زباله ندارند اگر گردشگري بدون برنامه ريزي و فرهنگ سازي رشد يافته باشد، به خاطر زباله هايي که به جاي مي ماند، گردشگري بيشتر باعث ايجاد مشکل مي شود تا توسعه وپيشرفت.» او موضوع مهم ديگر را هم با عنوان «اصالت» مورد توجه قرار مي دهد و مي گويد: بخش زيادي از فعاليتهايي که در حوزه گردشگري انجام مي شود، در جهت برقراري نوعي تعامل ميان جوامع مهمان و ميزبان است. در نتيجه اين تعامل اين دو جامعه به خصوص جوامع مهمان از جامعه ديگر تاثير مي پذيرند. اما نکته مهم وقابل توجه اين است که تاثير در وجوه ابعاد وعمقي بايد انجام و به چه قيمتي تمام شود. گاهي جامعه محلي و روستايي براي خوشايند گردشگر اصالت را فدا مي کند. در ابتدا گردشگر براي ديدن اين اصالت ومنحصر به فرد بودن ها وتفاوت ها به روستا مي رود اما اگر اين تفاوتها کم کم از بين برود به اصل قضيه لطمه وارد شده است. توريسم کشاورزي معايب ديگري نيز مي تواند داشته باشد از جمله اين که منافع اقتصادي آن عمدتا نصيب کار آفرينان و جوامع شهري مي شود و ميزان برگشت سرمايه به جوامع روستايي بسيار اندک است. تسهيلاتي از قبيل اقامتگاهها، هتل ها و شرکت هاي گردشگري عمدتا متعلق به سرمايه گذاران شهري است و بيشترين سود را آنان بدست مي آورند. غذا، نوشيدني وساير اقلام ضروري که روزانه مورد استفاده گردشگران قرار مي گيرد بطور محلي توليد نمي شود ومعمولا از خارج روستا وارد مي شوند. معمولا کارهاي سطح پايين که درآمد کمتري هم دارند به مردم محلي واگذار مي شود و به همين دليل، فرصتهاي اشتغال براي آنها در اين زمينه بسيار محدود است. از طرفي توريسم نيازمند تاسيسات زيربنايي، امکانات حمل ونقل و محل اسکان وساير تسهيلاتي است که شکل طبيعي محيط زيست رابر هم مي زند. بعضي از فعاليتهاي گردشگران مانند پياده روي وچادرزدن که با ريختن مواد زايد وزباله وتخليه فاضلاب درمنابع آب همراه است و نيز موجب آلودگي محيط مي شود. بدون داشتن قوانين محکم ومدرن در مورد نوع کاربري زمين وساخت و سازها و اقداماتي مانند: هتل هاي مرتفعي که محل اقامت جهانگردان است، تراکم تعداد زيادي از جهانگردان در منطقه اي خاص، به از بين رفتن چشم اندازهاي طبيعي مي انجامد. همچنين از آنجا که درآمد حاصل از صنعت توريسم به مراتب بيشتر از درآمد روستاييان از طريق کشاورزي است، به فعاليت کشاورزي روستاييان صدمه مي زند. ضعف برنامه ريزي در صنعت توريسم مي تواند به اين معني باشد که روستا مورد هجوم بازديدکنندگاني قرار مي گيرد که داراي ارزشهاي متفاوت فرهنگي هستند وهمين امر مي تواند موجب از هم گسيختگي فرهنگ روستا و کاهش مشارکت روستاييان در عرصه سنت ها وآداب و رسوم محلي شود. به موازات تخريب فرهنگ محلي ، ساختمانهاي مدرن جاي خانه هاي سنتي را مي گيرد و کشاورزي که زماني اساس زندگي سنتي را تشکيل مي داد، اولويت خود را از دست داده و جاي خود را به توريسم مي دهد.

 

 

 

نوشتن دیدگاه

1- لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
2- نظراتی را که حاوی توهین یا خلاف قوانین اجتماعی و اخلاقیست، منتشر نخواهد شد.

* نكته: نظرات اعضاي سايت كه به حسابشان وارد شده باشند، بدون نياز به تاييد منتشر خواهد شد.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

لینکستان